Fit Śliwkowe Crumble z Chrupiącą Kruszonką (AirFryer) – to deser, który najlepiej pokazuje, że lżejsza wersja wcale nie musi oznaczać rezygnacji z tego, co w deserach najprzyjemniejsze. Pod złocistą, mocno chrupiącą warstwą kruszonki kryją się miękkie, gorące śliwki otulone gęstym, intensywnie owocowym sosem. Podczas pieczenia owoce puszczają sok, który łączy się ze skrobią, cynamonem, kardamonem i odrobiną imbiru, tworząc aromatyczne nadzienie przypominające trochę domowe powidła, ale z zachowanymi dużymi, soczystymi kawałkami śliwek. Na wierzchu dzieje się jeszcze więcej. Jasna mąka orkiszowa, niewielka ilość zimnego masła, cukier i erytrytol tworzą właściwą kruszonkę, natomiast płatki migdałowe, orzechy pekan i płatki kukurydziane sprawiają, że nie jest ona jednostajna. Jedne fragmenty pozostają delikatnie kruche, inne mocniej się przypiekają a jeszcze inne przyjemnie chrupią przy każdym kęsie. Właśnie kontrast pomiędzy miękkimi, lekko kwaskowatymi śliwkami a ciepłą, orzechową i chrupiącą górą jest największą zaletą tego deseru.
Samo Crumble ma bardzo ciekawą i dość praktyczną historię. Deser wywodzi się z Wielkiej Brytanii i szczególną popularność zdobył w okresie II wojny światowej, kiedy racjonowanie żywności mocno ograniczało dostęp do składników potrzebnych do przygotowywania tradycyjnych ciast i tart. Zamiast wykładać formę dużą ilością ciasta, owoce przykrywano znacznie prostszą mieszaniną mąki, tłuszczu i cukru a następnie zapiekano. Pomysł okazał się na tyle dobry, że przetrwał czasy niedoborów i dziś Crumble występuje w niezliczonych odmianach, między innymi z jabłkami, gruszkami, rabarbarem, owocami leśnymi czy właśnie śliwkami. Współczesne wersje często wzbogaca się również płatkami, orzechami i migdałami, dzięki którym prosta kruszonka nabiera znacznie ciekawszej struktury.
W tej wersji klasyczne Crumble zostało nieco odchudzone, ale nie do tego stopnia, żeby straciło charakter prawdziwego deseru. Część cukru zastąpiono erytrytolem a ilość masła ograniczono, pozostawiając go jednak wystarczająco dużo, aby kruszonka była rzeczywiście krucha i apetycznie się rumieniła. Zwykłego cukru również nie usunięto całkowicie, ponieważ odpowiada nie tylko za słodycz, lecz także za karmelizację i strukturę kruszonki. Dzięki temu nie powstaje dietetyczna namiastka deseru, ale pełnoprawne Crumble o rozsądniej skomponowanym składzie. Dodatkowym plusem jest przygotowanie w AirFryerze. Intensywny obieg gorącego powietrza świetnie radzi sobie z rumienieniem nierównej powierzchni kruszonki, podczas gdy wcześniej podpieczone śliwki spokojnie kończą pieczenie pod jej chrupiącą warstwą.
W przypadku insulinooporności taki deser może pojawić się w diecie, ale nie warto traktować określenia „fit” jako równoznacznego z dowolną wielkością porcji. Śliwki zawierają naturalnie występujące cukry a w kruszonce znajduje się również 20 g zwykłego cukru, mąka oraz płatki kukurydziane. Z drugiej strony deser zawiera całe owoce, orzechy i migdały a część cukru została zastąpiona erytrytolem. Przy IO rozsądniejsza będzie umiarkowana porcja, najlepiej spożyta jako element posiłku lub po nim, zamiast dużej porcji jedzonej samodzielnie na pusty żołądek. Współczesne zalecenia żywieniowe przy zaburzeniach gospodarki węglowodanowej kładą nacisk między innymi na jakość i ilość węglowodanów, produkty bogatsze w błonnik, całe owoce, orzechy i ograniczenie cukrów dodanych.
Przy cukrzycy należy zachować większą ostrożność i uwzględnić porcję Crumble w całkowitej ilości węglowodanów danego posiłku. Nie można określić tego deseru jako produktu, który bez ograniczeń będzie odpowiedni dla każdej osoby z cukrzycą, ponieważ odpowiedź glikemiczna zależy między innymi od wielkości porcji, całego posiłku, leczenia i indywidualnej reakcji organizmu. American Diabetes Association podkreśla właśnie indywidualizację żywienia oraz kontrolę ilości i jakości węglowodanów. Dlatego po wyliczeniu dokładnego makro warto przy przepisie podać również ilość węglowodanów i cukrów w jednej porcji, co będzie tutaj znacznie bardziej użyteczną informacją niż samo określenie „fit”.
Przy hipercholesterolemii przepis wypada całkiem nieźle na tle klasycznego Crumble, ale jest jeden element, na który warto zwrócić uwagę: masło jest źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych. Zaletą są natomiast orzechy pekan i migdały dostarczające tłuszczów nienasyconych oraz obecność owoców. Aktualne zalecenia dotyczące profilaktyki sercowo-naczyniowej wskazują na ograniczanie tłuszczów nasyconych i zastępowanie ich tłuszczami nienasyconymi a także zwiększanie udziału owoców, produktów pełnoziarnistych, orzechów i innych źródeł błonnika. Przy hipercholesterolemii istotna będzie więc przede wszystkim wielkość porcji i całokształt diety. 40 g masła rozłożone na całe naczynie Crumble nie przekreśla deseru, ale przy wysokim LDL nie powinien on stać się pretekstem do częstego dokładania dużych porcji tylko dlatego, że w nazwie pojawia się słowo „fit”.
Ostatecznie jest to właśnie taki rodzaj deseru, który dobrze pokazuje sens rozsądnego „odchudzania” przepisów. Nie trzeba usuwać całego masła, cukru i wszystkiego, co smaczne, żeby obniżyć kaloryczność i poprawić skład. Czasem znacznie lepiej zmniejszyć ich ilość, dołożyć owoce, orzechy i migdały oraz zachować to, dzięki czemu deser nadal smakuje jak deser. Ciepłe, korzenne śliwki, gęsty owocowy sos i chrupiąca orzechowa kruszonka zdecydowanie bronią się tutaj same, choć kulka lodów, odrobina bitej śmietany albo łyżka gęstego jogurtu może zamienić porcję w jeszcze bardziej rozpustny finał. Tyle że wtedy określenie „fit” zaczyna już zerkać na nas trochę podejrzliwie. 😉
Fit Śliwkowe Crumble z Chrupiącą Kruszonką (AirFryer)
Kaloryczność potrawy w 100 g: 169 kcal
W tym: Białka 2.70 g | Tłuszcze 8.60 g | Błonnik 2.10 g | Węglowodany 21.90 g (w tym cukry 10.60 g)
Kalorie policzone na podstawie jednostkowych składników podanych w przepisie.
– 20 g erytrytolu (przy bardzo słodkich śliwkach można pominąć)
– 1 płaska łyżeczka cynamonu
– ¼ łyżeczki mielonego kardamonu
– ¼ łyżeczki mielonego imbiru
– 10 g skrobi ziemniaczanej
Składniki na kruszonka:
– 60 g mąki jasnej orkiszowej
– 40 g bardzo zimnego masła
– 20 g cukru
– 30 g erytrytolu
– 20 g płatków migdałowych
– 20 g orzechów pekan
– 20 g niesłodzonych płatków kukurydzianych
– szczypta soli
Przygotowanie:
Śliwki najpierw przebrać, odrzucając owoce nadpsute, pęknięte, mocno uszkodzone lub mające widoczne otworki w skórce.
Wybrane owoce przełożyć do dużej miski i równomiernie zasypać 2 płaskimi łyżkami sody oczyszczonej. Następnie zalać około 2 litrami chłodnej wody i delikatnie wymieszać dłonią, poruszając owocami tak, aby soda rozpuściła się w wodzie a przygotowany roztwór dokładnie otoczył wszystkie śliwki.
Owoce powinny być całkowicie zanurzone w wodzie. Pozostawić je na około 15 minut, w międzyczasie kilka razy delikatnie przemieszać dłonią.
Po namoczeniu śliwki wyjąć z roztworu i bardzo dokładnie opłukać pod chłodną bieżącą wodą, delikatnie pocierając skórkę każdego owocu palcami. Jest to ważne, aby usunąć z powierzchni pozostałości sody oraz wszystkie poluzowane zanieczyszczenia. Następnie śliwki osuszyć na ręczniku papierowym lub czystej ściereczce.
Kąpiel w sodzie służy przede wszystkim dokładnemu oczyszczeniu powierzchni owoców. Nie daje natomiast pewności usunięcia ewentualnych larw znajdujących się wewnątrz śliwek, dlatego każdy owoc należy dodatkowo sprawdzić podczas krojenia.
Dokładnie umyte i osuszone śliwki przekroić na pół i usunąć pestki. Przy wypestkowaniu obejrzeć wnętrze każdego owocu. Śliwki z widocznymi śladami żerowania, tunelikami, larwami, nietypowymi przebarwieniami lub zepsutym miąższem odrzucić.
Każdą zdrową połówkę przekroić jeszcze raz, otrzymując ćwiartki. Dzięki pozostawieniu stosunkowo dużych kawałków owoce podczas pieczenia zmiękną i puszczą sok, ale nie powinny całkowicie rozpaść się na mus.
Do większej miski wsypać 20 g erytrytolu, 1 płaską łyżeczkę cynamonu, ¼ łyżeczki mielonego kardamonu, ¼ łyżeczki mielonego imbiru oraz 10 g skrobi ziemniaczanej. Suche składniki dokładnie wymieszać, aby przyprawy oraz skrobia równomiernie się połączyły. Jeżeli używane śliwki są bardzo dojrzałe i wyraźnie słodkie, erytrytol można całkowicie pominąć.
Do przygotowanej mieszanki dodać pokrojone na ćwiartki śliwki. Zamiast mieszać owoce łyżką, miskę delikatnie unosić i potrząsać nią na boki, aż każdy kawałek śliwki zostanie równomiernie pokryty cienką warstwą przypraw, erytrytolu i skrobi. Dzięki temu owoce nie zostaną niepotrzebnie rozgniecione a mieszanka dokładnie pokryje ich powierzchnię.
Naczynie żaroodporne odpowiednie do AirFryera bardzo delikatnie natłuścić, najlepiej cienką warstwą masła lub masła klarowanego. Obtoczone w przyprawach śliwki przełożyć do przygotowanego naczynia i rozłożyć możliwie równomiernie.
Podczas pieczenia owoce zaczną puszczać naturalny sok. Pokrywająca je skrobia połączy się z nim i delikatnie go zagęści, tworząc aromatyczny, śliwkowy sos, który pozostanie pod chrupiącą warstwą kruszonki.
Naczynie ze śliwkami umieścić w koszu i piec przez około 12 minut w temperaturze 180°C.
Pierwszy etap pieczenia ma przede wszystkim zmiękczyć owoce i sprawić, że zaczną puszczać sok. Śliwki nie powinny jeszcze całkowicie się rozpadać, ponieważ po przykryciu kruszonką będą pieczone ponownie.
Wstępne zapiekanie owoców jest szczególnie ważne w AirFryerze. Kruszonka rumieni się znacznie szybciej niż śliwki miękną, dlatego umieszczenie wszystkiego w urządzeniu jednocześnie mogłoby skończyć się mocno przypieczonym wierzchem i niedopieczonymi owocami.
W czasie wstępnego pieczenia śliwek przygotować kruszonkę.
Do miski wsypać 60 g jasnej mąki orkiszowej, 25 g cukru, 25 g erytrytolu oraz szczyptę soli. Dokładnie wymieszać.
40 g bardzo zimnego masła pokroić w niewielką kostkę i dodać do suchych składników. Masło szybko rozcierać z mąką opuszkami palców, aż powstanie sypka mieszanina składająca się z drobnych okruszków i nieco większych grudek.
Kruszonki nie zagniatać jak ciasta. Masło powinno pozostać chłodne, dlatego całą czynność najlepiej wykonać możliwie szybko. To właśnie niewielkie kawałeczki masła otoczone mąką podczas pieczenia pomagają uzyskać charakterystyczną kruchą strukturę.
Następnie 20 g orzechów pekan posiekać nożem na niewielkie, ale nadal wyczuwalne kawałeczki. 20 g płatków migdałowych oraz 20 g niesłodzonych płatków kukurydzianych lekko pokruszyć. Można zrobić to w dłoniach albo przełożyć płatki do woreczka i kilka razy delikatnie przesunąć po nich wałkiem.
Wszystkie trzy składniki można również umieścić razem w malakserze i rozdrobnić za pomocą kilku bardzo krótkich impulsów. Nie miksować długo. Celem nie jest uzyskanie mączki, lecz mieszaniny drobniejszych i większych kawałeczków. To właśnie nieregularna struktura sprawi, że po upieczeniu w kruszonce będą wyczuwalne chrupiące fragmenty orzechów, migdałów i płatków.
Do gotowej już kruszonki wsypać przygotowaną mieszankę orzechów pekan, płatków migdałowych i płatków kukurydzianych. Całość delikatnie wymieszać dłonią lub łyżką, jedynie do równomiernego rozprowadzenia dodatków. Nie rozcierać już kruszonki ani nie ugniatać jej w zwartą masę.
Podpieczone śliwki wyjąć z AirFryera. Na dnie naczynia powinien być już widoczny czerwono-fioletowy sok, który dzięki dodatkowi skrobi zacznie delikatnie gęstnieć.
Owoce bardzo ostrożnie przemieszać, aby połączyć powstały sos ze śliwkami a następnie wyrównać ich powierzchnię.
Przygotowaną kruszonkę równomiernie rozsypać na całej powierzchni owoców. Nie dociskać, nie wygładzać i nie ubijać. Powierzchnia powinna pozostać nierówna i sypka. Wystające kawałeczki kruszonki, orzechów i płatków będą mocniej wystawione na działanie gorącego powietrza i właśnie one staną się najbardziej chrupiące.
Naczynie ponownie umieścić w AirFryerze. Temperaturę zmniejszyć do 170°C i piec Crumble przez około 14 minut, aż kruszonka stanie się złocista i wyraźnie chrupiąca.
Po około 8 minutach rozpocząć kontrolowanie stopnia zrumienienia. Airfryer intensywnie ogrzewa potrawę od góry a płatki migdałowe, kukurydziane oraz orzechy pekan mogą przypiekać się szybciej niż sama kruszonka.
Jeżeli powierzchnia zacznie zbyt szybko ciemnieć, temperaturę zmniejszyć do 160°C i dopiekać jeszcze przez kilka minut.
Gotowe Crumble powinno mieć wyraźnie złocistą, suchą i chrupiącą powierzchnię. Pod spodem powinny znajdować się miękkie kawałki śliwek otoczone gęstym aromatycznym sokiem.
Po zakończeniu pieczenia naczynie wyjąć z AirFryera i pozostawić deser na około 15 minut.
Ten etap jest istotny. Bezpośrednio po pieczeniu śliwkowy sos będzie bardzo gorący i bardziej płynny. W miarę stygnięcia lekko zgęstnieje, natomiast kruszonka ustabilizuje się i stanie się jeszcze przyjemniej chrupiąca.
Crumble najlepiej podawać ciepłe lub lekko przestudzone. Można serwować je bez dodatków albo uzupełnić porcją gęstego skyru, jogurtu greckiego, lodów lub niewielką ilością bitej śmietany.
Fit Śliwkowe Crumble z Chrupiącą Kruszonką (AirFryer)Fit Śliwkowe Crumble z Chrupiącą Kruszonką (AirFryer)Fit Śliwkowe Crumble z Chrupiącą Kruszonką (AirFryer)Fit Śliwkowe Crumble z Chrupiącą Kruszonką (AirFryer)
Magdalena Froń - Kulinarne Co Nieco
