Affogato z Ube

Affogato z Ube to deser zbudowany na kontrastach, które teoretycznie powinny się ze sobą kłócić a w praktyce tworzą zaskakująco zgrany duet. Z jednej strony mocno zmrożone, kremowe i delikatnie słodkie Lody Mleczne z Ube o pięknym fioletowym kolorze, z drugiej gorące, intensywne espresso z charakterystyczną goryczką i aromatyczną cremą. W chwili, gdy kawa zaczyna spływać po lodach, ich powierzchnia powoli się roztapia a mleczna baza miesza się z espresso. Każda kolejna łyżeczka smakuje więc trochę inaczej. Najpierw dominuje chłód i kremowość lodów, później pojawia się coraz więcej kawy, aż na dnie szklanki pozostaje aksamitna, mleczno-kawowa mieszanka z delikatnym smakiem ube.

Samo Affogato jest jednym z tych włoskich pomysłów, które zachwycają przede wszystkim prostotą. Klasyczna wersja to gałka waniliowego gelato lub lodów polana gorącym espresso. Co ciekawe, włoskie słowo Affogato oznacza dosłownie „utopiony”, co bardzo trafnie opisuje sposób przygotowania deseru. Dokładne pochodzenie Affogato nie jest dobrze udokumentowane i trudno wskazać konkretnego autora czy nawet jednoznaczną datę jego powstania. Jest jednak nierozerwalnie związane z włoską kulturą espresso i gelato a źródła opisujące jego historię wskazują, że prawdopodobnie narodziło się w XX wieku, gdy oba te elementy były już mocno zakorzenione we włoskich barach i lodziarniach.

W tej wersji włoska klasyka spotyka się z produktem kojarzonym przede wszystkim z kuchnią filipińską. Ube, czyli fioletowy pochrzyn Dioscorea alata, ma naturalnie intensywną fioletową barwę i łagodny smak, który świetnie odnajduje się w deserach. Nie jest tym samym co fioletowy batat, choć ze względu na kolor oba produkty bywają ze sobą mylone. Ube jest produktem skrobiowym, ale zawiera również błonnik a jego charakterystyczny kolor związany jest z obecnością antocyjanów. W przypadku tego Affogato z Ube ważny jest jednak przede wszystkim jego smak. Delikatne, lekko waniliowe i subtelnie ziemiste nuty lodów łagodzą intensywność espresso, podczas gdy kawa sprawia, że ube nie ginie w samej mlecznej słodyczy.

To również deser, który zmienia się właściwie z każdą sekundą. Nie warto przygotowywać go wcześniej i zostawiać do podania później, bo cały jego urok polega właśnie na spotkaniu dwóch skrajnych temperatur. Gorąca kawa ma zacząć roztapiać zewnętrzną warstwę lodów, ale nie powinna od razu zamienić ich w jednolity napój. Przez chwilę w jednej szklance pozostają jednocześnie zimne lody, ciepła kawa, gęsta crema i półpłynna mleczna warstwa pomiędzy nimi. Właśnie dlatego Affogato można potraktować jednocześnie jako deser i kawę po posiłku. Nie bez powodu klasyczne Affogato bywa opisywane jako coś znajdującego się dokładnie na granicy tych dwóch kategorii.

W tej wersji dodatkową zaletą jest skład samych Lodów Mlecznych z Ube. Zamiast klasycznych, bardzo słodkich lodów na bazie dużej ilości śmietanki i cukru wykorzystano mleko, mleko w proszku, izolat białka, inulinę, ube oraz erytrytol. Nie oznacza to oczywiście, że deser staje się produktem „bez ograniczeń”, ale jego profil żywieniowy różni się od klasycznego Affogato przygotowanego z tradycyjnych lodów zawierających sporo dodanego cukru (link do przepisu na lody znajduje się w dalszej części przepisu). Espresso samo w sobie praktycznie nie wnosi cukru, dlatego o wartości energetycznej i ilości węglowodanów całego deseru decyduje przede wszystkim wielkość porcji lodów.

Przy insulinooporności lub cukrzycy właśnie na wielkość porcji i całkowitą ilość węglowodanów warto zwrócić największą uwagę. Brak zwykłego cukru w recepturze nie oznacza bowiem automatycznie braku węglowodanów. Znajdują się one naturalnie między innymi w mleku, mleku w proszku oraz ube. Z drugiej strony obecność białka i inuliny oraz zastosowanie erytrytolu zamiast cukru sprawiają, że jest to zupełnie inna propozycja niż Affogato przygotowane z mocno dosładzanych lodów. Współczesne zalecenia diabetologiczne podkreślają właśnie znaczenie całkowitej ilości węglowodanów, wielkości porcji i indywidualnej odpowiedzi glikemicznej, zamiast prostego dzielenia produktów na „dozwolone” i „zakazane”.

Przy hipercholesterolemii warto natomiast pamiętać, że lody przygotowywane są z pełnotłustego mleka 3,2% oraz pełnego mleka w proszku, a więc zawierają również tłuszcze nasycone. Jedna rozsądna porcja może znaleźć miejsce w prawidłowo skomponowanej diecie. W zaleceniach żywieniowych dotyczących zmniejszania ryzyka sercowo-naczyniowego zwraca się uwagę właśnie na ograniczanie produktów dostarczających dużych ilości tłuszczów nasyconych.

Affogato z Ube jest więc ciekawym połączeniem dwóch bardzo odległych kulinarnych światów. Włoskie espresso dostaje tutaj filipiński, intensywnie fioletowy akcent a prosty deser z dwóch podstawowych elementów nabiera zupełnie nowego charakteru. Nie potrzeba sosów, bitej śmietany ani góry dodatków. Wystarczą dobrze przygotowane Lody Mleczne z Ube i mocne, świeżo zaparzone espresso. Resztę robi temperatura, kilka sekund cierpliwości i ten moment, kiedy złocistobrązowa kawa zaczyna przecinać fioletową gałkę lodów. I chyba właśnie wtedy Affogato z Ube wygląda najlepiej, bo zanim zdąży się je zjeść, najpierw je się je oczami. 💜☕

Kaloryczność potrawy w 100 g: 76 kcal

W tym: Białka 4.90 g | Tłuszcze 2.90 g | Błonnik 1.40 g | Węglowodany 6.30 g (w tym cukry 4.60 g)

Kalorie policzone na podstawie jednostkowych składników podanych w przepisie.

Składniki:

– 2 gałki Lodów Mlecznych z Ube (ok 80–100 g)

Link do przepisu – KLIKNIJ TUTAJ 👈

– 1 podwójne espresso (ok 50–60 ml)

– odrobina proszku ube do dekoracji

Przygotowanie:

Przygotować niewielką szklankę lub pucharek o pojemności około 200 ml. Najlepiej wybrać przezroczyste naczynie, ponieważ podczas topnienia lodów powstają bardzo efektowne fioletowo-kawowe warstwy.

Do szklanki nałożyć 2 duże gałki mocno zmrożonych Lodów Mlecznych z Ube. Lody nakładać bezpośrednio przed przygotowaniem kawy, aby nie zaczęły wcześniej mięknąć.

W przypadku ekspresu kolbowego lub automatycznego szklankę ustawić bezpośrednio pod wylewką i zaparzyć podwójne espresso, ok 50–60 ml, bezpośrednio na lody. Gorąca kawa zacznie spływać po ich powierzchni, delikatnie rozpuszczając zewnętrzną warstwę i łącząc fioletowe ube ze złocistą cremą espresso.

W przypadku ekspresu kapsułkowego, kawiarki lub innego sposobu przygotowywania kawy zaparzyć osobno ok 50–60 ml mocnej, gorącej kawy. Od razu po przygotowaniu powoli przelać ją na gałki lodów, najlepiej kierując strumień częściowo na lody a częściowo obok nich.

Po dodaniu kawy nie mieszać. Odczekać kilkanaście sekund, aby gorące espresso zaczęło delikatnie roztapiać lody. Powstaną wtedy charakterystyczne fioletowo-kawowe smugi i kremowa warstwa łącząca smak ube z intensywną kawą.

Do deseru nie dodawać mleka, cukru ani dodatkowego słodzika. Słodycz Lodów Mlecznych z Ube w zupełności wystarczy a lekka goryczka espresso stanowi dla nich najlepszy kontrast.

Affogato podawać natychmiast po przygotowaniu, najlepiej z małą łyżeczką. Najpierw wyjadać mięknące lody razem z gorącym espresso a na końcu wypić powstałą na dnie kremową, mleczno-kawową mieszankę.

Wskazówka: najlepiej sprawdzi się kawa o niewielkiej kwasowości, z nutami czekolady, kakao, karmelu lub orzechów. Taki profil nie zagłuszy delikatnego, lekko waniliowego charakteru ube.

Smacznego

Autor: Magdalena Froń - Kulinarne Co Nieco