Aromatyczne pieczone ziemniaki (AirFryer) to jeden z tych dodatków, które trudno przestać podjadać prosto z koszyka urządzenia. Z zewnątrz rumiane i przyjemnie chrupiące, w środku miękkie, delikatne i niemal kremowe. Nie potrzebują skomplikowanych składników ani dużej ilości tłuszczu, żeby smakować naprawdę dobrze. Wystarczy odpowiednio je pokroić, otoczyć przyprawami i pozwolić gorącemu powietrzu zrobić resztę pracy. AirFryer sprawdza się tutaj wyjątkowo dobrze, ponieważ intensywna cyrkulacja gorącego powietrza pozwala uzyskać efekt przypominający ziemniaki pieczone w bardzo mocno nagrzanym piekarniku, a jednocześnie przygotować je znacznie szybciej i z niewielką ilością tłuszczu.
Sekret tych ziemniaków tkwi jednak nie tylko w sposobie pieczenia. Równie ważna jest aromatyczna mieszanka przypraw, która sprawia, że zwykły ziemniak zmienia się w dodatek, który spokojnie może konkurować o uwagę z daniem głównym. Granulowany czosnek nadaje całości charakterystycznego, wyrazistego aromatu, natomiast połączenie słodkiej, ostrej i wędzonej papryki tworzy znacznie ciekawszy smak niż zastosowanie tylko jednego rodzaju tej przyprawy. Papryka słodka odpowiada za łagodność i piękny kolor, ostra dodaje delikatnego pazura a wędzona pozostawia przyjemny, lekko dymny aromat kojarzący się z potrawami przygotowywanymi na grillu lub nad ogniem. Oregano i tymianek wprowadzają z kolei śródziemnomorski akcent, który świetnie pasuje zarówno do ziemniaków, jak i do mięsa, ryb czy warzyw.
W przepisie pojawia się również mąka kukurydziana i nie jest to składnik dodany przypadkowo. Jej niewielka ilość tworzy na powierzchni ziemniaków cienką warstwę, która podczas pieczenia pomaga uzyskać bardziej chrupiącą i apetycznie przypieczoną skórkę. Dzięki temu nie trzeba zalewać ziemniaków olejem, żeby osiągnąć efekt charakterystyczny dla klasycznych smażonych ziemniaczków. Właśnie dlatego AirFryer tak dobrze nadaje się do tego rodzaju potraw. Pozwala wykorzystać niewielką ilość tłuszczu przede wszystkim jako nośnik smaku oraz pomoc w równomiernym przyrumienieniu powierzchni, zamiast zamieniać ziemniaki w produkt smażony w głębokim tłuszczu.
Choć dziś ziemniak wydaje się jednym z najbardziej oczywistych produktów europejskiej kuchni, jego historia zaczęła się tysiące kilometrów stąd. Pochodzi z terenów Andów w Ameryce Południowej, gdzie został udomowiony przez rdzennych mieszkańców tego regionu na długo przed pojawieniem się Europejczyków. Do Europy trafił w XVI wieku za sprawą Hiszpanów, ale początkowo wcale nie witano go z otwartymi ramionami. Nowa roślina budziła sporą nieufność a jej bulwy przez długi czas traktowano bardziej jako ciekawostkę niż wartościowe pożywienie. Z czasem sytuacja zaczęła się jednak zmieniać, przede wszystkim dlatego, że ziemniaki dawały obfite plony i mogły być uprawiane również tam, gdzie produkcja zbóż była trudniejsza.
Jedną z najbarwniejszych postaci w historii europejskiego ziemniaka był francuski farmaceuta Antoine-Augustin Parmentier. W XVIII wieku stał się jego wielkim propagatorem i próbował przekonać Francuzów, że niepozorna bulwa może być wartościowym składnikiem codziennego jadłospisu. Organizował nawet przyjęcia, podczas których serwowano dania przygotowane z ziemniaków a według historycznych przekazów kwiaty ziemniaka pojawiały się również na dworze Ludwika XVI i Marii Antoniny. Dzisiaj trudno uwierzyć, że produkt, bez którego trudno wyobrazić sobie frytki, kluski, placki, puree czy pieczone ziemniaki, potrzebował kiedyś tak intensywnej kampanii reklamowej. Parmentier zdecydowanie wyprzedził swoją epokę, choć zapewne nawet on nie przewidział AirFryera.
Z biegiem czasu ziemniak stał się jednym z podstawowych produktów żywnościowych w wielu częściach świata a jego ogromną zaletą okazała się niezwykła kulinarna wszechstronność. Można go gotować, piec, smażyć, przecierać, faszerować, zapiekać i zmieniać w dziesiątki zupełnie różnych potraw. W tej wersji nie trzeba jednak wiele kombinować. Moc przypraw, chrupiąca powierzchnia oraz miękki środek wystarczają, żeby ziemniaki były naprawdę wyrazistym dodatkiem.
Aromatyczne ziemniaki z AirFryera można podawać praktycznie wszędzie tam, gdzie zwykle pojawiają się klasyczne ziemniaki, frytki czy pieczone łódeczki. Świetnie pasują do pieczonego lub grillowanego kurczaka, polędwiczek, kotletów, steków i ryb, ale równie dobrze odnajdują się w posiłkach bezmięsnych. Można zestawić je z dużą porcją sałatki, pieczonymi warzywami, grillowanym serem, jajkiem czy warzywnym bowlem. Dobrze sprawdzają się również jako samodzielna ciepła przekąska, szczególnie podane z domowym sosem czosnkowym, dipem jogurtowo-ziołowym, tzatziki, guacamole, ketchupem albo bardziej pikantnym sosem na bazie jogurtu i chili. To także bardzo wdzięczny dodatek na spotkania ze znajomymi, bo znikają ze stołu podejrzanie szybko.
Ziemniak nie musi być również produktem eliminowanym z jadłospisu osób z insulinoopornością czy cukrzycą, choć w takim przypadku warto zwrócić uwagę przede wszystkim na wielkość porcji i cały skład posiłku. Ziemniaki są źródłem skrobi i po ugotowaniu lub upieczeniu mogą mieć stosunkowo wysoki indeks glikemiczny, przy czym rzeczywista odpowiedź glikemiczna zależy między innymi od odmiany, sposobu przygotowania, ilości zjedzonych ziemniaków oraz produktów, z którymi zostaną podane. Sama wartość indeksu glikemicznego nie mówi więc wszystkiego. Znaczenie ma przede wszystkim ilość dostarczonych w posiłku węglowodanów. Podanie ziemniaków razem z porcją białka, dużą ilością warzyw oraz źródłem błonnika i niewielką ilością tłuszczu pozwala stworzyć znacznie lepiej zbilansowany posiłek niż zjedzenie dużej porcji samych ziemniaków. Jeśli używane są młode ziemniaki lub odmiana nadająca się do pieczenia ze skórką, warto jej również nie usuwać, ponieważ właśnie w niej znajduje się część błonnika.
Przy hipercholesterolemii taka forma przygotowania ziemniaków może być bardzo dobrym wyborem. Same ziemniaki nie zawierają cholesterolu i naturalnie mają bardzo mało tłuszczu, natomiast problemem często staje się dopiero sposób ich podania, na przykład smażenie w dużej ilości tłuszczu, dodatek masła, tłustych sosów, boczku czy dużej ilości sera. Przygotowanie ziemniaków w AirFryerze pozwala ograniczyć ilość potrzebnego tłuszczu a jeśli jest on dodawany, dobrym wyborem będzie niewielka ilość oleju rzepakowego lub oliwy, czyli tłuszczów bogatszych w nienasycone kwasy tłuszczowe. W diecie ukierunkowanej na obniżanie stężenia cholesterolu LDL warto bowiem ograniczać przede wszystkim tłuszcze nasycone i zastępować je tłuszczami nienasyconymi.
Warto też pamiętać, że w przypadku pieczonych ziemniaków ogromną różnicę potrafią zrobić właśnie przyprawy. Intensywny czosnek, wędzona papryka, oregano i tymianek sprawiają, że nie trzeba przesadzać ani z tłuszczem, ani z solą, aby danie miało charakter. To prosty przykład na to, że dobrze doprawione jedzenie nie musi zawdzięczać całego swojego smaku masłu, śmietanie czy ciężkim sosom.
Aromatyczne pieczone ziemniaki z AirFryera są więc świetnym kompromisem między klasycznym comfort foodem a nieco lżejszą formą przygotowania. Nadal są złociste, chrupiące i mocno doprawione, czyli dokładnie takie, jakich oczekuje się od naprawdę dobrych pieczonych ziemniaków. Można przygotować je jako dodatek do niedzielnego obiadu, wrzucić do AirFryera podczas szybkiej kolacji albo postawić na stole jako przekąskę do sosów. I chyba właśnie na tym polega ich największy urok: z kilku zwyczajnych ziemniaków i garści przypraw powstaje coś, po co ręka sama sięga po kolejną porcję.
Kaloryczność potrawy w 100 g: 110 kcal
W tym: Białka 2.35 g | Tłuszcze 0.45 g | Węglowodany 23.30 g (w tym cukry 1.20 g)
Kalorie policzone na podstawie jednostkowych składników podanych w przepisie.
Składniki:
– 8 do 10 małych ziemniaków
Mieszanka przypraw do ziemniaków:
– 1 łyżeczka granulowanego czosnku
– 1 łyżeczka słodkiej papryki
– ½ łyżeczki ostrej papryki
– ½ łyżeczki wędzonej papryki
– 1 łyżeczka soli
– ¾ łyżeczki pieprzu
– 1 łyżeczka suszonego oregano
– 1 łyżeczka suszonego tymianku
– 2 łyżki mąki kukurydzianej
Przygotowanie:
Ziemniaków nie obierać ze skórki a jedynie dokładnie wyszorować.
Pokroić na ćwiartki lub ósemki w zależności od wielkości ziemniaków.
Następnie włożyć do garnka z zimną wodą, dodać ½ łyżeczki soli i zagotować. Gotować ok 8 minut od momentu wrzenia, aż będą tylko lekko miękkie i wciąż zwarte. Odcedzić i odstawić na 3 minuty do odparowania. Po tym czasie delikatnie potrząsnąć garnkiem lub wymieszać ziemniaki, aby ich powierzchnia stała się matowa – to zwiększy chrupkość.
W dużej misce wymieszać przyprawy z mąką kukurydzianą.
Ziemniaki skropić odrobiną oleju.
Przełożyć do mieszanki przypraw. Całość delikatnie i dokładnie wymieszać, aby ziemniaki równomiernie pokryły się przyprawami.
Koszyk AirFryera lekko spryskać olejem, ułożyć ziemniaki w jednej warstwie (lub na dwóch poziomach, jeśli jest dodatkowa kratka).
Wstawić do urządzenia i piec 15–20 minut w temperaturze 190°C. W połowie pieczenia potrząsnąć koszykiem i ewentualnie spryskać ziemniaki cienką mgiełką oleju. Gotowe ziemniaki powinny być złociste i chrupiące na zewnątrz.
Podawać na ciepło z ulubionymi dipami, takimi jak sos czosnkowy, jogurtowy lub pikantny majonez, a także jako dodatek do pieczonych mięs, soczystych steków, grillowanych potraw – na przykład warzyw, kiełbasek czy ryb – oraz świeżych sałatek, które doskonale równoważą aromatyczną chrupkość ziemniaków.
Alternatywne przygotowanie w piekarniku:
Ziemniaki można przygotować również w tradycyjnym piekarniku. Wszystkie wcześniejsze etapy przygotowania pozostają bez zmian.
Piekarnik rozgrzać do 220°C z funkcją góra-dół lub do 200°C z termoobiegiem. Blachę wyłożyć papierem do pieczenia, a następnie ułożyć na niej ziemniaki w jednej warstwie, pozostawiając pomiędzy nimi niewielkie odstępy. Nie należy układać ich zbyt ciasno, ponieważ zamiast się rumienić, zaczną się bardziej parować.
Piec przez około 30–40 minut, aż ziemniaki będą złociste i chrupiące z zewnątrz. Po około 20 minutach delikatnie je obrócić, aby równomiernie się przypiekły. W razie potrzeby można w tym momencie lekko spryskać je olejem.
Dla jeszcze bardziej chrupiącej powierzchni na ostatnie 3–5 minut można włączyć funkcję grilla, cały czas kontrolując stopień zrumienienia.
Mały patent: jeszcze lepszy efekt da wcześniejsze nagrzanie samej blachy razem z piekarnikiem. Kiedy przyprawione ziemniaki trafią na mocno rozgrzaną powierzchnię, od razu zaczynają się przypiekać i łatwiej uzyskać chrupiącą skórkę.
Magdalena Froń - Kulinarne Co Nieco
